Call na h-Iolaire

1919 ~ 2019 An Iolaire

Aig 1.55m air a’ chiad latha den Fhaoilleach 1919, bhuail HMY Iolaire ann an sgeirean ris an canar Biastan Thuilm ’s i a’ tighinn faisg air caladh Steòrnabhaigh.

Bha 280 maraiche air bòrd ’s iad a’ tilleadh a Leòdhas agus dha na Hearadh an dèidh a’ Chogaidh Mhòir. Chaill 201 am beatha san tubaist, ’s iad cho faisg air a’ phort ’s gun robh na solais rim faicinn. Thug an call buaidh uabhasach air na h-eileanan airson grunn adhbharan.

Air na duilleagan a leanas tha goireasan sgoile a tha a’ comharrachadh nan ceud bliadhna bho thachair an call nach tèid à cuimhne a chaoidh.

An Turas

Pages from comic booklet
Leugh an sgeulachd mu Chall na h-Iolaire agus faigh a-mach tuilleadh mun dòigh san deach HMY Iolaire fodha.

Bhidiothan

 

 

Mgr Chris Moireach, Steòrnabhagh (YouTube)

A’ Bh-uas Catrìona NicLeòid ag innse na chuala i mun Iolaire bho h-athair, Dòmhnall MacIllinnein,Tolstadh. (Point Media Earr, an clàradh fuaim tùsail le Catrìona Aitken)

Bàrdachd agus Òrain

Is e Raoir Reubadh an Iolaire agus Banntrach Cogaidh dhà den iomadh pìos bàrdachd a chaidh a sgrìobhadh an dèidh mòr-thubaist na h-Iolaire.

Dachaigh

Cunntasan dhaoine a thàinig às beò

Mapaichean

Leòdhas & Na Hearadh

Map - Lewis and Harris

Na h-Eileanan Siar

Map - Western Isles

Alba

Iolaire Map - Scotland

An Rìoghachd Aonaichte

Iolaire Map - UK

Slighean nam Bàtaichean

Iolaire - Ship Routes 1919 and 2019

An Saoghal

Iolaire - An t-Saoghal

Compass

Combaistean

Dh’fhosgail Bataraidh an RNR ann an Steòrnabhagh ann an 1878. B’ ann an seo a chaidh na mìltean mòra de dh’fhireannaich à Leòdhas, na Hearadh agus Ros an Iar a thrèanadh airson na seirbheis aca sa Chabhlach Rìoghail.

Bha an t-eòlas agus na sgilean aig muinntir nan eilean air leth feumail nuair a ghabh iad ann an Cùl-chuideachd a’ Chabhlaich Rìoghail.

Nuair a chaidh riaghailtean ùra a chur an sàs ann an 1904, bha e an uair sin riatanach gun robh iadsan a bha airson gabhail san RNR  air chomas Beurla a bhruidhinn agus a thuigsinn, an ainm a sgrìobhadh agus a bhith air co-dhiù dà bhliadhna a chur seachad aig muir agus a bhith mion-eòlach air a’ chombaist.

Seo combaistean agus na h-àirdean sa Ghàidhlig…

The Campbells
Campbell Family

Chaidh ceathrar mhic le Iain agus Iseabail Chaimbeil an gairm dhan chogadh aig àm a’ Chiad Chogaidh Mhòir.

Bha triùir de na mic aca, Murchadh, Ruairidh agus Tormod san arm agus bha Ailig Iain sa Chabhlach Rìoghail.  Chailleadh Murchadh ann am Palastain ann an 1917 agus chaochail Tormod san ospadal ann am Manchester ann an 1916.  Chaidh Ruairidh a dhroch mhilleadh le gas ach thàinig e beò às.  Dà bhliadhna an dèidh sin, agus an cogadh air a thighinn gu ceann, chaill Ailig Iain a bheatha an uair a bha e a’ tilleadh dhachaigh a Leòdhas air an HMY Iolaire.

Sgrìobh Iain, am balach a b’ òige san teaghlach, cumha dha bhràthair anns a bheil e ag innse cho tiamhaidh ’s a bha e a bhith a’ sireadh corp a bhràthar sìos is suas nan cladaichean.  Cha deach corp Ailig Iain a lorg a riamh. 

campbells-qc

CEISTEAN EADAR-GHNÌOMHACH

Stòr Fhaclan

WW1
The Weather
The Weather